محمدباقر مجلسی
(1111/ 1110 -1038/ 1037 ق)، عالم دینى، فقیه، محدث، متكلم و شاعر، متخلص به مشتاق. مشهور به علامه مجلسى. شیخالاسلام اصفهان بود. وى از دانشمندان بزرگ اواخر خكومت صفوى است كه با پشتكار فوقالعاده و تصنیف و تألیف كتب و تدریس علوم اسلامى و تربیت شاگردان بسیار، بزرگترین خدمات را به جامعه اسلامى عرضه نمود. ملا محمدباقر در آخرین سال سلطنت شاه عباس و در عصر مرجعیت میر داماد در اصفهان به دنیا آمد. او دروهى چهار تن از سلاطین صفوى: شاه صفى، شاه عباس دوم، شاه سلیمان و شاه سلطان حسین را درك نموده است. نسبش از جانب پدر به حافظ ابونعیم اصفهانى مىرسد و جد مادریش كمالالدین درویش محمد عاملى اصفهانى است. او بیشتر تحصیلاتش را در حوزهى پدرش، علامه مجلسى اول، گذراند و بارها از وى اجازه گرفت و در علوم معقول و منقول از محضر استادانى چون ملا حسنعلى شوشترى و آقا حسین محقق خوانسارى و میرزا رفیعالدین محمد طباطبایى نایینى و ملا محمد شریف رویدشتى اصفهانى و شیخ عبداللَّه بن جابر عاملى و شیخ على بن شیخ محمد بن حسن بن شهید ثانى و میر محمد قاسم طباطبایى قهپایى و ملا محسن فیض كاشانى و ملا محمدصالح مازندرانى و میر شرفالدین على شولستانى و سید محمد مشهور به سید میرزا جزایرى و میر فیضاللَّه طباطبایى قهپایى و میر محمد مؤمن استرآبادى و ملا محمدمحسن استرآبادى و سید نورالدین على عاملى و ملا محمدطاهر قمى و ملا خلیل قزوینى و سید على خان شیرازى و شیخ حر عاملى استفاده نمود و از جانب آنها به دریافت اجازه نایل شد. او جامع معقول و منقول و در فقه و تفسیر و حدیث و درایه و رجال و اصول فقه و كلام و دیگر علوم دینى متبحر بود. میرزا عبداللَّه اصفهانى، صاحب «ریاض العلماء» و سید نعمتاللَّه جزایرى و میر محمدصالح خاتونآبادى و ملا ابوالحسن شریف عاملى فتونى و ملا محمد بن على اردبیلى و ملا محمد سراب تنكابنى و میر محمدحسین خاتونآبادى و ملا رفیعا گیلانى و سید ابوالقاسم خوانسارى و میرزا علاءالدین محمد گلستانه و مولانا جمشید گسكرى و ملا محمدقاسم بن محمدرضا هزار جریبى و سلطان محمود طبسى و میر ابوطالب فندرسكى و شیخ احمد بن محمد بن یوسف بحرانى و ملا ابراهیم گیلانى و ملا محمد فاضل مشهدى و بسیارى دیگر از بزرگان در محضرش تلمذ نمودند و از حوزهى درسش بهره بردند. شاگردان مسلم او را متجاوز از دویست نفر مىدانند. صاحب «ریاض العلماء» آنها را در حدود یكهزار نفر و سید نعمتاللَّه جزایرى آنان را بیش از هزار نفر مىداند. او در اصفهان درگذشت و در جنب جامع عتیق، در بقعهى پدرش، ملا محمدتقى مجلسى، به خاك سپرده شد. گفته شده كه آثار او تنها به فارسى در حدود پنجاه تألیف و تصنیف است. از آثارش: «بحارالانوار»، جامعترین كتاب حدیث، در یكصد و ده مجلد؛ «مرآة العقول»، در شرح اخبار آل رسول (ع)، شرح «اصول، فروع و روضهى كافى»؛ «ملاذ الاخیار فى شرح التهذیب الاخبار»، حاشیه بر «تهذیب الاحكام» شیخ طوسى؛ «الفوائد الطریفة فى شرح الصحیفة»؛ «الوجیزة»، در رجال؛ «زاد المعاد»؛ «تحفة الزائر»؛ «حق الیقین»؛ «عین الحیاة»، در شرح وصایا و مواعظ پیامبر (ص) به ابوذر و مختصر آن، در سه هزار سطر؛ «مشكاة الانوار»، در فضیلت قرائت قرآن؛ «اختیارات الایام و الساعات»؛ «مفاتیح الغیب فى الاستخارة»؛ «حیات القلوب»؛ رسالهى «الاعتقادات»؛ «آداب الحج»؛ «الاربعون حدیثا»؛ «الاجازات»؛ «جلاء العیون»؛ «تفسیر آیة النور»؛ «میزان المقادیر»؛ حاشیه بر «امل الآمل»؛ «حلیة المتقین»؛ شرح «دعاء جوشن كبیر»؛ ترجمهى «الزیارة الجامعة»؛ «صراط النجاة»؛ شرح «الاسماء الحسنى»؛ «مقیاس المصابیح».[1]
ملا محمدباقر، فرزند ملا محمدتقى مجلسى (ه.م) از اجلهى علماى شیعهى عهد صفویه است كه به سال 1037 هجرى قمرى (یك سال قبل از مرگ شاه عباس كبیر) متولد و در روز بیست و هفت رمضان سال 1110 و یا 1111 هجرى قمرى وفات یافته است. و در جامع عتیق اصفهان مدفون است. تعداد تألیفات وى از شصت مجلد متجاوز است و بحارالانوار فى اخبارالائمة الاطهار از همه معروفتر است. این كتاب به زبان عربى نوشته شده و شامل 26 جلد مىباشد و متضمن اخبار و احادیث متنوع مىباشد. عینالحیات (مشتمل بر مواعظ راجع به ترك دنیا)- مشكوةالانوار- حلیةالمتقین (در اخلاق و اعمال)- حیوةالقلوب- تحفةالزائر- جلاءالعیون- مقیاسالمصابیح در تعقیبات نمازهاى یومیه- ربیعالاسابیع- زادالمعاد- حقالیقین را به زبان فارسى تحریر كرد و به علاوه رسالات كوچك بسیار از او باقى است؛ مجلسى دوم، مجلسى پسر.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
